Dizi veya filmle İngilizce öğrenirken “Türkçe altyazı mı, İngilizce altyazı mı?” sorusunun herkes için tek cevabı yok. Önce çalışmanın amacını seç: hikâyeyi takip etmek mi, sözcüğü yazısıyla eşleştirmek mi, yoksa yazıya bakmadan konuşmayı duymak mı? Aynı sahnede farklı amaçlar için farklı altyazı seçenekleri kullanabilirsin. Altyazıyı kapatmak tek başına daha iyi çalıştığın anlamına gelmez.
Türkçe altyazı ne zaman işe yarar?
Sahnenin bağlamını hiç anlamadığında kısa bir Türkçe altyazılı izleme, kimlerin konuştuğunu ve ne olduğunu anlamana yardım edebilir. Bu oturumun hedefi hikâyeyi çözmektir. Ardından İngilizce altyazıya geçip konuşmanın hangi kısmını gerçekten takip edebildiğine bak. Sürekli yalnızca Türkçe metni okuyorsan İngilizce sözcüğü nasıl duyduğunu kontrol etmemiş olursun.
Türkçe çeviri, sözcüklerin birebir karşılıklarını sıralamak zorunda değildir. Bir ifade kısaltılabilir veya doğal bir Türkçe karşılıkla verilebilir. İngilizce bir kelimenin anlamını öğrenirken çeviride yanına denk gelen sözcüğü otomatik olarak doğru kabul etme; bağlamı ve sözlükteki kullanımı kontrol et.
İngilizce altyazıyı ne için kullanmalısın?
Konuşmanın genel konusunu anlayabiliyor ama bazı sözcükleri kaçırıyorsan İngilizce altyazı, ses ile yazıyı karşılaştırmana destek olabilir. Bir cümleyi oku, dinle ve tekrar açtığında sözcüğü duymaya çalış. Bütün bölüm boyunca hızla okumak yerine kısa bir parça üzerinde bu eşleştirmeyi yap. Amaç altyazıdan daha çok bilgi toplamak değil, aynı ifadeyi dinlerken de fark edebilmektir.
İngilizce metnin çoğunu bilmiyorsan yalnızca altyazı dilini değiştirmek içeriği kolaylaştırmayabilir. Daha anlaşılır bir sahne seç veya önce birkaç temel kelimeyi çalış. Başlangıç için sahne seçme kontrolü bu kararı vermene yardımcı olabilir.
Altyazısız izlemeye ne zaman geçilir?
Tanıdık bir sahnede kısa bir parçayı kapalı altyazıyla dene. Cümlenin temel mesajını duyabiliyor musun? Sadece hikâyeyi hatırladığın için mi anlıyorsun, yoksa sözcükleri seçebiliyor musun? Kontrol etmek için altyazıyı yeniden aç. Duyamadığın kısmı ayrı çalış. Bütün filmi altyazısız bitirmek şart değil; başlangıçta tek bir cümleyle deneme yapabilirsin.
Hedefe göre seçim: üç basit durum
- “Kim konuşuyor, ne oluyor, anlamıyorum.” Kısa süre Türkçe altyazıyla bağlamı kontrol et. Sonra İngilizceye dön; hâlâ takip edemiyorsan içerik seçimini değiştir.
- “Okurken anlıyorum ama duyunca kaçırıyorum.” İngilizce altyazıyla tek cümleyi karşılaştır. Ardından altyazısız yeniden dinle ve duyduğunu söyle.
- “Sahne tanıdık, sözcükleri de biliyorum.” Altyazısız kısa bir deneme yap. Sonrasında metinle kontrol et; eksik duyduğun parçayı hedef al.
Ses ve altyazı neden farklı olabilir?
Özellikle dublajlı içeriklerde ses ve altyazı ayrı çevirilerden gelebilir. Altyazı ayrıca konuşmayı kısaltabilir. Mümkün olduğunda İngilizce konuşma için hazırlanmış altyazıyı seç; ses seçeneklerinde doğru dili açtığını kontrol et. “English CC” veya “SDH” gibi seçenekler ses efektleri ve konuşan kişi bilgileri de içerebilir. Platformdaki etiketleri incele; her İngilizce altyazının sesle kelimesi kelimesine aynı olacağını varsayma.
Çift altyazı kullanmalı mısın?
İki dili aynı anda görmek bazı ifadeleri karşılaştırmayı kolaylaştırabilir; fakat hangi metne odaklandığını takip et. İngilizce sesi dinlemeden yalnızca Türkçe satıra bakıyorsan çalışma hedefini değiştirmiş olursun. Bir cümleyi karşılaştırdıktan sonra tek dile dönüp yeniden dinlemeyi dene. Çift altyazı zorunlu değildir ve tek başına bir öğrenme garantisi sunmaz.
Altyazıyla fark ettiğin kelimeleri not aldıktan sonra kelime ve tekrar yöntemini kullan. Tam bir oturum planı için filmle çalışma rehberine geç.
Ek kaynak: British Council’ın Using video 2 etkinlikleri, İngilizce altyazı ve izleme öncesi/sonrası görev örnekleri sunar. Yukarıdaki seçim kontrolü bizim hazırladığımız uygulama önerisidir.